Page Nav

HIDE

Grid

GRID_STYLE

Classic Header

{fbt_classic_header}

Top Ad

//

Breaking News:

latest

Bokassa, umwami wanyuma wa Afrika,Yakoze ibintu bitangaje atawundi yari bwiyumvire

Ku wa 22 Ruhuhuma1921. Jean-Bédel Bokassa, umunyagitugu umaze igihe kinini akaba n'umuyobozi wa gisirikare muri Repubulika ya Centrafriq...

Ku wa 22 Ruhuhuma1921. Jean-Bédel Bokassa, umunyagitugu umaze igihe kinini akaba n'umuyobozi wa gisirikare muri Repubulika ya Centrafrique, yavukiye i Bobangui, Oubangui-Chari, Afurika yo muri Ekwatoriya y'Abafaransa (Repubulika ya Afurika yo muri iki gihe)  

Se wa Bokassa, umutware wa akarere kabanyagihugu ba Mbaka, bishwe mu Munyonyo 1927 bazira ko banse gutanga akazi mu mukarere we nk'uko bisabwa ku butegetsi bw'abakoloni b'Abafaransa. indwi imwe, nyina yiyahuye maze Bokassa, ufise imyaka 6, aba impfuvyi. Abamisiyonari bafashe Bokassa baramurera kugeza yinjiye mu gisirikare c'abakoloni b'Abafaransa mu 1939, Intambara ya Kabiri y'Isi Yose itanguye. Yaje kwitabira indege ya 1944 i Provence mu Bufaransa, nyuma akorana n’ingabo z’Abafaransa muri Indochina na Alijeriya. Umusirikare w'umuhanga, Bokassa yaduze kwi pete rya capitaine. Yatsindiye kandi Legion d'Honneur, amapeti yo hejuru y’igisirikare cy’Ubufaransa na Croix de Guerre, yashikirijwe abasirikare bitwaye neza mu ntambara.


Nyuma yuko Oubangui-Chari ibaye Repubulika yigenga yo muri Afurika yo hagati mu 1960, Bokassa yafashije gushinga ingabo zayo maze yitwa Coloneli mu 1964 na Perezida David Dacko. Bokassa yaciye aduga kuba umukuru w'ingabo, Bokassa yigarurira ubutegetsi Perezida Dacko mu 1965 mu guhirika ubutegetsi maze ategeka igihugu mu bwigenge mu myaka 14 yakurikiye. Ubutegetsi bwa Bokassa bwashigikiwe n’imfashanyo y’igisirikare n’igihugu c’Ubufaransa. Mu 1972, Bokassa yatangaje ko ari perezida ubuzima bwe bwose. Abatavuga rumwe na politiki nawe, bariciwe kandi ubwigenge bw’igihugu bwarahungabanye kugira ngo akomeze ubuzima bwe budasanzwe.


Mu 1976, Bokassa yahinduye igihugu ubwami bwa Afrika yo hagati(Centre Afrique) maze yiyita Umwami w'abami Bokassa wa I.

ifoto yerekana umwami Bokassa Agiye kwimikwa ,Yiyita umwami w'abami muri Afrika

Nubwo benshi kwisi biyamirije iryo tangazo riwee, iyimikwa ryashigikiwe na Perezida w'Ubufaransa
Valéry Giscard d'Estaing. Mu 1979, Bokassa yemeje itegeko rihatira abanyeshuri bo mu mashuri yisumbuye kugura impuzu, gusa iboneka mu ruganda rufise umugore wiwe. Kubera imyiyerekeno yakozwe n'abanyeshuri yakurikiye, Bokassa yategetse benshi mu biyerekana gufungwa. Abana barenga 100 bariciwe mugihe bari bafunzwe.


Imiryango mpuzamahanga na guverinoma z’amahanga, basubije Bokassa ubwicanyi n’imiryango mpuzamahanga ihagarika infashanyo. Mu gihe yari yagiye muri Libiya kurondera izindi mfashanyo z'amafaranga, Abafaransa bateguye irindi hinduka ryasubije David Dacko ku butegetsi nka perezida wa Repubulika ya Centrafrique muri Nzeri 1979. Bokassa, wakatiwe urwo gupfa adahari, yagiye mu buhungiro muri Côte d'Ivoire n'Ubufaransa.


Mu 1986, Bokassa yasubiye muri Repubulika ya Centrafrique gukatirwa urwo gupfa yagirizwa ubwicanyi. Nyuma yimyaka indwi, mu 1993, Perezida Andre Kolingba yababariye Bokassa aramurekura. Bokassa yapfuye mu 1996 i Bangui, umurwa mukuru wa Repubulika ya Centrafrique.